Tüplerin tıkalı olması, en sık rastlanılan infertilite nedenlerinden biridir. Fallop tüpleri
vücudun her iki tarafında yumurtalıklardan rahme doğru uzanır ve tüplerin her ikisinin de tıkalı
olması gebe kalmaya engel teşkil eder.
Fallop tüplerinin infundibular kısmı yumurtalıklara en yakın kısım olup buradan fimbria
denilen uzantılar ovaryum yüzeyine kadar uzanır. Fimbria üzeri saç kılı gibi ince tüylerle (cilia
hücreleri) kaplıdır. Yumurtlama döneminde hormonların etkisi ile fimbria yumurtalıklar üzerinde
yumuşak hareketlerle süpürme işlemi yaparak atılan ovumu yakalar. Fimbria ve cilia aracılığıyla
yakalanan ovum Fallop tüpüne doğru sürüklenirken ovum bazen burada sperm ile karşılaşarak
döllenir, zigot halinde beslenerek tüba içinde yoluna devam eder ve rahim içine düşer.
Tüpün en geniş kısmı ampuller bölgesidir, en dar kısmı ise utero tubal birleşim yerinde
olan isthmus parçasıdır.
Fallop tüplerinde infundibular ve ampuller bölgede östrojen etkisi ile fazla miktarda olan
ciliar hücreler ile bunların arasında tübüler sıvı üreten progesteron hormonu etkisi ile artan peg
hücreleri bulunur. Bu hücrelerin ürettiği sıvı spermlerin kapasitasyonunu da artırıcı yönde etki eder
ve spem, oosit ve zigot için oldukça besleyicidir. Estrojen ve progesteron hormonları tübüler
fonksiyonlar için çok önemli hormonlardır.
Fallop Tüplerinin Tıkanması
Fallop tüpleri tıkandığı bölgeye göre sınıflandırılır:
Distal Tubal Tıkanıklık: Fallop tüpleri yumurtalığa yakın ucundan tıkanacak olursa
hidrosalpinx adı verilir. En sık klamidya adı verilen cinsel yolla bulaşan hastalıklar nedeniyle
tıkanabilir. Eğer tadavi edilmezse hem tüplerde hem de pelviste yapışıklıklar ortaya çıkar. Fimbria
da hasar görür, yapışırsa yumurtlama zamanında atılan ovumun yakalanması fonksiyonu ortadan
kalkar ve infertilite problemleri görülür.
Tübanın Orta Segmentinin Tıkanması: Daha çok tüplerin bağlanması sırasında orta
segmentte tıkanıklık olabilir. Tüplerin açılması için yapılan operasyonda %75 başarı sağlanır.
Proksimal Tübal Tıkanıklık: Tüplerin uterusa yakın olan kısmında tıkanıklık olması
anlamına gelir. Düşükler, pelvik enfeksiyonlar, ölü gebelik ve bu kısmı ilgilendiren doğum kontrol
yöntemleri proksimal tubal tıkanıklığa en çok neden olan durumlardır.
Fallop Tüplerinde En Sık Tıkanıklık Yapan Nedenler:
Sezaryen gibi pelvik operasyonlar
Pelvik inflamatuar hastalıklar
Endometriozis
Dış gebelik
Myomlar
Tüplerin bağlanması
En çok az gelişmiş ülkelerde rastlanan genital tüberküloz
Fallop Tüpü Tıkanıklığı Tanısı
Histerosalpingografi (HSG): Bir xray testidir. Fallop tüplerinde tıkanıklık olup
olmadığını anlamak için vajinadan uygulanan bir kanül vasıtasıyla kontras boya maddesi
(radyopak madde) ile önce rahim içi doldurulur sonra da tüplerden geçmesi sağlanır ve çoğu
zaman skopi altında gözlenerek kontras madde uygulanır ve sonra rontgen filmi çekilir. Eğer
tüplerde tıkanıklık varsa kontras madde tüplerden geçemez.
Kromotübasyon: HSG işlemine benzer bir işlem olmakla beraber, kromotübasyon
mutlaka cerrahi bir işlem (laparoskopi işlemi) sırasında gerçekleştirilir. Laparoskopik gözlem
altında boya (çok zaman metilen mavisi) vajinal yoldan uygulanan bir kanül vasıtasıyla rahme
verilir, eğer tübalar açıksa daha sonra bu boyanın tüplerden geçtiği ve peritona yayıldığı direk
izlenebilir.
Sonohisterografi: Tüplerin geçirgenliğini belirlemek için ultrason eşliğinde yapılan
noninvasif bir işlemdir. Rahim içine steril şartlarda bir kanül ile serum fizyolojik verilerek rahim
içi doldurulurken tübaların içinden sıvının geçmesi sağlanır ve aynı anda ultrasonda rahim içinde
myom, polip ya da tüplerde tıkanıklık, hidrosalpinx vs. var mı gözlenebilir.
Fallop Tüplerini Açmak:
Fallop tüplerinin tıkanma nedenine ve tıkanan segmentine bağlı olarak eğer uygunsa
çeşitli tıbbı ve cerrahi işlemler ile Fallop tüplerindeki tıkanıklık tedavi edilmeye çalışılır. İnfertil
olan hastalarda tüpler tıkalı olduğunda çoğu zaman cerrahi tedavi yerine tüp bebek tedavisi tercih
Makale Yazım Tarihi: 08.08.2016
Op. Dr. Kutlugül Yüksel
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Eskişehir yolu, 9. Km, No: 266, Tepe Prime
C Blok No: 45 Ankara
Tel: 0312 4258530
Cep: 0532 6121783
www.kutlugulyuksel.com.tr
www.ankarakadindogumcu.com