HAZIRLAYAN : DİLEK GÜREL (UZM. PSİKOLOG –EMDR TERAPİSTİ)
EMDR TERAPİSİ NEDİR?
EMDR (Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma Yeniden İşleme) Terapisi 1897 yılında ABD’ li Klinik
Psikolog Farencine Shapiro tarafından uzun yıllar yapılan araştırma ve uygulamalar sonucu
geliştirilmiş bir psikoterapi çeşididir. EMDR yapılan pek çok araştırma sonucu test edilmiş ve etkinliği
bilimsel olarak kanıtlanmış ve günümüzde Dünya Sağlık Örgütü tarafından Kaygı bozukluklarında
birinci öncelikli tedavi seçeneği olarak onaylanmıştır. EMDR’ nin temel hipotezi kısaca şu şekilde
açıklanabilir; yaşadığımız olumsuz travmatik olaylar, beynimizde diğer anılarımız gibi anı merkezine
kayıt olmak yerine düzensiz yığınlar halinde bekletilir. Siz farkında olmadan en ufak ses, renk, koku,
imge vb. bir uyaranla anılar tetiklenir ve nedenini hiç anlayamadığınız biçimde kendinizi huzursuz,
kaygılı, mutsuz hisseder bulursunuz. Çocukluğunuzda yaşamış unutmuş olduğumuzu sandığınız bir anı
tetiklendiğinde 70 yaşında bile olsanız aynı tazelikte hatırlanır. Travmatik yaşantıların illaki büyük
olaylar olması gerekli değildir. Çocukluk döneminde maruz kaldığınız aşağılanma, azarlanma, küçük
düşürülme, sürekli yoğun kötü muameleye maruz kalmak, fiziksel, duygusal şiddet, yoksulluk, utanç,
suçluluk duyguları, küçük yaşta anne-baba rolü üstlenmek zorunda bırakılmak vb. yaşantılar da
toplamında büyük travma etkileri oluşturur. Travmatik olayı ve ya durumları tam olarak hatırlamasak
bile içimizde hissettiğimiz olumsuz duygular, yersiz ani öfke patlamaları, nedeni tıbben açıklanamayan
ağrı veya garip bedensel duyumlar, kontrolsüz yeme içme davranışları, vb. izler bile bir ipucu
niteliğindedir. EMDR deki çift yönlü uyarımlar, travmatik anı ağlarına ulaşılmasını ve işlemlenip
nötürlenebilmesini sağlar. Tıpkı bedenimiz gibi beynimiz de kendini iyileştirme potansiyeline sahiptir.
EMDR, bu iyileşmeyi başlatan ve tamamlamasını sağlayan tek yöntemdir. Travmatik anılar EMDR ile
ortadan kaldırıldıkça beyinde var olan olumlu inançlar, duygular tekrar açığa çıkar ve bu yolla kişi her
geçen gün kendini daha rahat, huzurlu, mutlu, özgüvenli ve potansiyellerini ortaya koymaya başlar
hale gelir. EMDR ile işlenmiş anılar geri dönüşümsüzdür yani kurtulduğunuz bir anı tekrar sizi
rahatsız edemez.
EMDR TERAPİSİ HANGİ SORUNLARDA KULLANILIR?
İlk çıkışı psikolojik travma geçirmiş bireyler iken günümüzde başta;
Kaygı Bozuklukları (Güncel kaygılar, gelecek kaygısı, genel kaygı bozukluğu)
Korkular (Uçak, Hayvan, Kapalı yer, Ölüm vb)
Takıntı Bozuklukları (OKB)
Kronik Ağrı (Migren, Fibromiyalji vb)
Sınav /performans Kaygısı
Depresyon
Panik Atak
Kayıp – Yas travmaları
Patolojik (saplantılı) Aşk
Bağımlılıklar(alkol, sigara, madde vb)
Yeme Bozuklukları
Kötü çocukluk yaşantıları ile baş etme
Cinsel taciz- istismar- aldatılma vb. olaylarla baş etme
Tüm doğal ve ya insan eli ile oluşturulmuş olumsuz yaşam olaylarının etkisinden kurtulma
vb. sorunlarda kullanıldığı gibi;
“Performans Arttırma” olarak adlandırılan kişinin bir hedefe ulaşmasında zihinsel
kapasitesini arttırma amaçlı da kullanılmaktadır. Şizofreni, Kişilik Bozuklukları yeni yeni
kullanılmaya başlayan diğer alanlardır.
EMDR İLE HİPNOZ ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?
EMDR, Hipnozdan çok farklı bir tedavidir. Hipnozda bireyin bilinci kapalıdır ve ona bir takım telkinler
verilir. EMDR de ise, bireyin bilinci tamamen açık terapistle birlikte tüm süreci adım adım takip eder.
Hatta danışanın farkındalığının tamamen açık olması gereklidir. Beyinde uyarılan veya kullanılan
alanlar hatta beyin dalgaları açısından bile hipnozla arasında büyük farklar vardır.
EMDR NASIL UYGULANIR?
EMDR ilk önceleri terapist tarafından uygulanan ritmik göz hareketlerini takip etme şeklinde
başlamışsa da daha sonra işitsel ve ya dokunsal olarak değişik uyarımlarında aynı başarılı etkiyi yaptığı
tesbit edilmesi sonucu bu çift yönlü uyarımlarda kullanılmaktadır. Standardize etmek için daha sonra
EMDR cihazları üretilmiş bu cihazlara farklı kombinasyonlar eklenmiştir. Terapi sırasında danışan
terapistin yönlendirmeleri ile bu süreci yürütür. Çift yönlü uyarımların bireydeki yansımaları dikkatle
takip edilerek süreç yürütülür. Bu cihazların hiçbir yan etkisi veya tehlikesi yoktur. Seans anında
terapist dikkatinizi aklınızdan geçen düşünceler ve ya beden duyumlarına dikkat etmenizi ister. Bu
yorucu olabilir o yüzden aç, yorgun, acil yetişmeniz gereken işler varsa telaşlı olmamanız gereklidir.
Çıktığınızda ise; dinlenmeye ihtiyaç hissedebilirsiniz. O yüzden seanslarınız için özel zaman ayırmanız
sizin faydanıza olacaktır.
EMDR TERAPİSİNE KİM KARAR VERİR SÜREÇ NASIL İŞLER?
EMDR terapisi almak için başvuran bir danışan uzman tarafından her açıdan değerlendirilir. Gerekirse
Piskolojik testler de uygulanır. Çünkü, her ne kadar çok etkili bir terapi olsa da danışanın uygun ve
hazır halde olması gereklidir. EMDR için danışanlara hazırlık seansları yapılmadan uygulanması
kaldıramayacağı bir stres yaşamasına sebep olabilir. Ön görüşme sırasında terapistin tecrübe bilgisi
devreye girer ve bunu değerlendirir. Ayrıca EMDR’ uygun olmadığı ya da EMDR ye uyum yapamayan
danışanlar başka psikoterapilerden yaralanabilir.
KAÇ SEANS SÜRER?
Bu her danışana, sorununa, sorunlarının ağırlığı, şiddeti, yoğunluğuna göre değişir. Tek seanslık bir
terapi değildir. Tek travma/ olay tek seansta bitebilir ama bireyin durumu ve koşullara göre bu
uzayabilir. 1-4 arası etkileri daha sağlıklı görülür, diğer terapilere göre çok kısa ve hızlı olsa bile süreç
çok önemlidir. Seanslar artıkça kişiler de Özgüven, Özsaygı , kendilik algısı artan biçimde devam eder
ve danışan kendini gittikçe daha güçlü ve güvenli hissetmeye, olaylar, durumlar ve kişilerle daha iyi
başetme gücünü elde eder. Daha önce cesaret, güç gösteremedikleri durumlara kolayca girişip
başarılı biçimde onları yapabildiklerini görürler.
EMDR SIRASINDA İLAÇ KULLANILIR MI?
EMDR terapisi için başvurduğunuzda Doktorunuz tarafından düzenlenmiş ilaçlar hakkında bilgi alınır
ancak bunlara müdahale asla yapılmaz ancak terapi sürecinde iyileşme oldukça doktorunuz dozlarınızı
azaltma ve ya kesme yoluna gider. Başlangıçta hiç ilaç almıyorsanız terapistiniz sizin sorunuzu ilaçsız
yanlızca EMDR ile çözebileceğinizi değerlendirirse ilaçsız devam etmeye karar verir. Ancak ilaç desteği
almanıza karar verirse, sizi doktora yönlendirir ve bazı durumlarda ilaç ve EMDR bir süre birlikte
devam eder.
EMDR ÇOCUKLARA ve ERGENLERE UYGULANIR MI?
EMDR çocuklara hatta basit formlarda bebeklere bile uygulanabilir. Ancak çocuklara ve ergenlere
EMDR uygulayacak terapistin Çocuklar için EMDR sertifikası olması şarttır. Büyükler için EMDR
sertifikası olan biri, bu sertifika ile çocuklara uygulama yapamaz. Çünkü çocuklar için uygulanan
EMDR prosedürleri farklıdır.
Çocuklar ve Ergenlerde EMDR ;
Okul korkuları , kaygıları
Okulda yaşanan akran zorbalıkları, içe kapanıklık, özgüven sorunları
Cinsel saldırılar
Özgül öğrenme güçlüğü, disleksi, matematik vb. ders korkuları
Kayıp yas yaşantıları, doğal felaketlere maruz kalma
Sınav/performans kaygısı
Performans arttırma vb.
Yeme problemleri
Dikkat eksikliği, dürtüsellik
Bilgisayar/oyun vb. bağımlılıkları
Davranış ve uyum sorunları
Değişik problemlerde başarılı ve etkili biçimde kullanılmaktadır.
EMDR BİREYSEL OLARAK UYGULANABİLİDĞİ GİBİ AYNI TRAVMATİK OLAYA MARUZ KALMIŞ
GRUPLARA VE ÇİFTLER ARASINDAKİ SORUNLARDA ÇİFT TERAPİSİ FORMLARINDA DA
UYGULANABİLİR. DEĞİŞİK TEKNİK VE YÖNTEMLERLE ZENGİNLEŞTİRİLEREK ETKİSİ VE HIZI
ARTIRILABİLİR.
EMDR TERAPİSİ ALMAK İSTERSEM DİKKAT EDECEKLERİM NELERDİR?
Ruh Sağlığı Meslek yasasının olmaması her terapi gibi EMDR almak isteyen danışanlarında alanda
istismar edilmesine yol açar. Bu yüzden bilinçli tüketici olmak adına ;
Gideceğiniz EMDR terapistinin EMDR TÜRKİYE DERNEĞİ ÜYESİ olup olmadığını mümkünse
psikolog olmasını kontrol ediniz. Web sitesinden veya bizzat derneği arayarak terapistin
kayıtlı olup olmadığını ya da eğitim düzeyini öğrenmeniz mümkündür.
II. Düzey EMDR diplomasına sahip olmasına mutlaka bakılmalıdır.
EMDR seansı en az 60 dakika (yetişkinlerde) sürer bundan daha az 15-20 dk EMDR seansı
olmaz.
Terapist cihaz kullanıyorsa cihaz varken yanınızda birebir size eşlik edip seans birlikte
yürütülür. Size cihaz takıp gidemez ya da sadece bekleyemez. Saniye saniye soru cevap
halinde yapılandırılmış biçimde tedavi protokolünü takip eder.
