Etiket: Mamografi

  • Memede oluşan her kitle kanser midir?

    Memede görülen şişlik ya da başka değişikliklere sık rastlanmaktadır. Bu tür değişikliklerin çoğu kanser değildir. Yine de hekiminizin sizden istediği testleri yaptırmanız durumunuzun daha detaylı değerlendirilmesi açısından çok önemlidir.

    Memede görülen değişiklikler

    Memenizin görünüşünde bir değişiklik fark ederseniz vakit kaybetmeden hekiminize başvurmalısınız. Bir sonraki mamografi tarihine kadar sakın beklemeyiniz. Mamografi memede en ufak değişiklikleri dahi gösterebilen bir testtir ve yaşınıza göre hekiminizin önerdiği şekilde rutin olarak yaptırılmalıdır.

    Memede görülen değişikleri şöyle sıralayabiliriz:

    1. Şişlik veya sertlik hissi:

    • Memede veya kenarında şişlik
    • Koltuk altında şişlik
    • Koltuk altında veya memede ya da kenarında kalın veya sert doku
    • Memenin şeklinde veya büyüklüğünde değişiklik

    Şişlikler farklı büyüklükte ve şekildedir. Görülen şişliklerin çoğu kanser değildir. Memenizin birinde şişlik olduğunu fark ettiğinizde diğer memenizi de kontrol etmeyi unutmayınız. Her iki memede aynı ise bu durum normal olabilir. Normal meme dokusu bazen yumru yumru olabilir. Bazı kadınlar düzenli olarak kendi kendine meme muayenesi yapmaktadır. Bu muayene normal memenin nasıl olduğunu öğrenmelerine ve herhangi bir değişikliği kolayca fark edebilmelerine yardımcı olacaktır. Tabii ki kendi kendine meme muayenesi mamografinin yerini tutmaz.

    2. Meme ucunda akıntı veya şekil değişikliği:

    • Meme ucunda akıntı
    • Kanlı sıvı
    • Meme ucunda şekil değişikliği (meme ucunun içe doğru çökmesi gibi)

    Meme ucunda akıntı farklı renkte ve yapıda olabilir. Bu akıntı genellikle kanser işareti değildir denebilir. Doğum kontrol hapları, bazı ilaçlar ve infeksiyon da bu akıntıya yol açabilir. Bu nedenle kesin nedeni öğrenmek için vakit kaybetmeden hekime başvurmanız gerekmektedir.

    3. Deride görülen değişiklikler

    • Meme derisinde kaşıntı, kızarıklık, pul pul bir görünüm, çukurluk veya büzüşme

    Memede normal kabul edilen değişiklikler:

    Kadınların çoğunda yaşamları boyunca memelerinde değişiklikler meydana gelir. Bu değişikliklerin birçoğu hormonlar veya yaşlanma sürecinde normal kabul edilen sebeplerden kaynaklanmaktadır. Ayrıca bu değişikliklerin çoğu kanser değildir ve benign (iyi huylu) değişiklikler olarak adlandırılır. Yine de herhangi bir değişiklik fark ettiğinizde bir sonraki mamografi tarihine kadar beklemeden hekiminize başvurmanız gerekmektedir.

    • Menopoza girmemiş genç kadınların memeleri daha yoğun bir dokuya sahiptir. Yoğun dokuda daha glandüler (beze gibi) ve bağ dokusu, daha az yağ dokusu vardır. Yoğun doku ve tümörler görüntülendiğinde aynı şekilde sert beyaz alanlar olarak gözlenir. Bu sebeple bu tür dokular mamografide daha zor değerlendirilir. Meme dokusunun yoğunluğu kadınların yaşı ilerledikçe azalır.

    • Regl döneminde veya öncesinde memelerde şişlik, hassasiyet veya ağrı hissedilebilir. Bu dönemde memenizde ekstra sıvı olduğu için bir veya birden fazla yumru hissedebilirsiniz. Bu değişiklikler regl döneminiz sona erdiğinde kendiliğinden geçecektir. Memede hissedilen bazı yumrular normal hormonal değişiklerden kaynaklandığı için hekiminiz regl dönemi dışında farklı bir zamanda sizi tekrar muayene etmek isteyecektir.

    • Hamilelik döneminde memelerde yumru hissedilebilir. Bunun sebebi süt üreten bezelerin büyümesi ve sayısının artmasıdır.

    • Emzirme döneminde mastit adı verilen memede iltihaplanma durumu ile karşılaşılabilir. Bu durum süt kanallarının tıkanması ile ortaya çıkar. Mastit memenin rengini kırmızıya döndürür ve yumrular çoğalır, ayrıca meme daha sıcaktır ve hassasiyet mevcuttur. Tüm bu belirtiler enfeksiyona bağlı gelişebilir ve çoğunlukla antibiyotik ile tedavi edilir. Bazen de kanalların boşaltılması gerekebilir. Tedavi sonrası kırmızılık veya mastit devam ediyorsa vakit kaybetmeden hekiminize başvurmanız yerinde olacaktır.

    • Menopoza giriyorsanız regl dönemleriniz azalacaktır. Ayrıca hormon seviyeniz de değişir. Regl döneminde olmasanız bile bu durum memelerinizi daha hassas hale getirebilir. Memelerinizde öncesine göre daha fazla yumru hissedebilirsiniz.

    • Hormon kullanıyorsanız (menopozal hormon tedavisi, doğum kontrol hapı veya enjeksiyon) meme daha yoğun bir hal alır. Bu da mamografinin değerlendirilmesini zorlaştırabilir. Hormon kullanıyorsanız, bundan hekiminizi haberdar ediniz.

    • Artık regl olmuyorsanız (menopoza girmişseniz), vücudun hormon seviyesi düşecek, meme dokusu yoğunluğunu kaybedecek ve daha yağlı bir hal alacaktır. Artık yumru ve ağrı hissetmeyebilir veya meme ucundan sıvı gelmeyebilir. Meme dokunuzun yoğunluğunu kaybetmesi, mamografi değerlendirmesinin daha kolay yapılmasını sağlayacaktır.

  • Meme ve yumurtalık kanserleri

    MEME VE YUMURTALIK KANSERLERİ GENETİK GEÇİŞLİ OLABİLİR Mİ?

    Soru 1. Altı yıl önce annemin sağ memesinde kanser tespit edildi. Tedavi oldu. İki yıl önce diğer memesinde kanser ortaya çıktı. Bu da tam tedavi edilmişken bu sefer sol yumurtalığında kanser görüldü. Ameliyat edildi. Kemoterapi aldı. Doktorlar annemde şu anda tüm kanserlerin temizlenmiş olduğunu söylüyorlar. Ancak biz tedirginiz. Bundan sonra ne yapmalıyız? Annemde ve kızları olarak bizlerde kanser riski nedir?
    Yanıt 1. Meme kanseri özellikle genç yaşlarda ortaya çıkmışsa, her iki memede görülüyorsa ve yumurtalık kanseriyle birlikte ise bu kanserlerin genetik değişikliklere bağlı olma olasılığı yüksektir. Annenizin yaşını bilmiyoruz, ancak birbiriyle ilintili organlarda kanser görülmesi bunların genetik kökenli olabileceğini akla getiriyor. Ailevi kanserlerin yarısından brca-1 ve brca-2 dediğimiz genetik mutasyonlar sorumludur.

    Annenizdeki kanserlerin tedavisinin yapıldığını belirtiyorsunuz. Ancak özellikle ikinci meme kanserinin üzerinden henüz iki yıl geçmiş. Bu memedeki kanserde hormon reseptörleri pozitif ise, yani östrojen hormonuna duyarlı ise tamoksifen ya da aromataz inhibitörü ilaçların beş yıl süreyle kullanımına devam etmek gerekir. Üç ayda bir kontroller sürdürülmeli, memelerin tamamı alınmamışsa yılda bir kez mamografi yapılmalıdır. Yumurtalık kanseri için de belli aralarla kanda tümör belirtecine bakılmalıdır. Yumurtalık kanserinde yükselme eğilimi gösteren belirteç, CA-125 denilen proteindir. Bunun yükseldiği durumlarda ya da herhangi bir kuşkuda karın ultrasonografisi, tomografisi ya da MR'ı çekilebilir.

    Annenizdeki meme ve yumurtalık kanserlerinin genetik yönü olabileceğinden sizlerin de yaş durumuna göre mamografi, meme ve yumurtalık muayenesi yaptırmanızda yarar vardır. Normal kadınlara göre sizde riskin arttığını söyleyebiliriz. Mamografilere başlama yaşı normal kadınlar için 40'dır. Ancak brca-1 ve brca-2 mutasyonları var ise mamografilere daha önce başlanabilir. Hatta MR ve mamografi 6 ayda bir dönüşümlü olarak uygulanabilir.

    Kızları olarak risk açısından kendinizi streste hissediyorsanız brca-1 ve brca-2 mutasyonlarına baktırabilirsiniz. Böylelikle daha sağlıklı bir risk değerlendirmesi yapılabilir. Brca mutasyonu olan kadınlarda meme kanseri gelişme riski % 45-85, yumurtalık kanseri gelişme riski % 15-30'dur.

    Prof. Dr. Coşkun Tecimer