Bir Site

Etiket: Kilo Kaybı

  • Kanserde beslenme nasıl olmalı?

    Kanserde beslenme nasıl olmalı?

    Kanserli hastalarda beslenme problemleri sık görülür. Kanserde kaşeksi %5 üzerinde kilo kaybı veya vücut kitle indeksi <20 kg/m2 veya iskelet kas kaybı olan hastalarda %2 üzeri kilo kaybı olarak tarif edilir. Kanserde bazal enerji harcamasındaki artış ve iskelet kası kaybı önemlidir. Kanserin kendisinin yanısıra kanser tedavisine bağlı gelişen bulantı, tat ve koku duyusunda azalma iştah kaybına yol açabilmektedir.

    Kilo kaybı olan hastalarda kemoterapiye cevap ihtimali de düşüktür. Gerçek vücut kitlesinin ölçümü aşırı kilolu hastalarda beslenme durumunun değerlendirmesinde yanlış tahmin yaptırabilir. Kilo kaybı olmasına rağmen farkedilmeyebilir. O nedenle kilo kaybının kas kaybı ile birlikte olduğunun gösterilmesi önemlidir. İleri evrelerde kilo kaybı kötü gidişin bir göstergesi olabilir, ancak kalorik desteğin artırılması, iştah artırıcıların verilmesi hastalık gidişatını etkilememektedir.,

    Gastrointestinal sistemin sağlam ve fonksiyonel olduğu hastalarda beslenme ağız yoluyla yapılmalıdır. Oral beslenme desteği amacıyla omega-3 içeren beslenme destek ürünleri faydalıdır. Steroidler ve megestrol asetat gibi progestinler anoreksi tedavisinde kullanılabilir.

    Kilo Kaybı Neden Olur?

    Kanser kaşeksisi bozulmuş oral alım ve ilerleyici kas kaybı ile birliktedir. İleri evre kanserde iştahsızlık sıktır; ancak bu hastalardaki kilo kaybı tamamen yetersiz kalori alımına bağlanamaz. Kanser tedavisi ileri evre hastalarda kas kaybına neden olmaktadır. Buna en iyi örnek ileri evre prostat kanseri olan hastalarda androjen deprivasyon tedavisidir. Ayrıca anoreksi ve kötü beslenme kanser kaşeksisindeki enerji eksikliğine katkı sağlar. Kemoterapi sonucu gelişen bulantı, tat ve koku duyusunda azalma iştah kaybına yol açabilmektedir. Kilo kaybı olan kanser hastalarının benzer besinleri tercih etmelerine rağmen daha az miktarda tükettikleri gözlenmektedir. Erken doygunluk hissi ve gıdaların emilim bozukluğu bu hastalarda sıklıkla görülmektedir.

    Değerlendirme

    Bütün kanser hastaları tanıdan itibaren beslenme durumu ve kilo kaybı açısından taranmalıdır. Kanser kaşeksisi progresif bir gelişim gösterir ve 3 evresi vardır: Prekaşeksi, kaşeksi ve refrakter kaşeksi. Beslenme bozukluğu olan hastalarda geri dönülemez kaşeksi evresi beklenmeksizin erken dönemde tedavi planlanmalıdır. Yetersiz oral alım, artmış bazal enerji sarfiyatı ve iskelet kaslarında aşırı kayıpla sonuçlanan kompleks metabolik olayların eklenmesiyle beraber seyreder. Uygun beslenmeyle tersine dönebilen kalorik bir eksiklik olan açlık durumunun tersine kaşeksideki kilo kaybı aşırı beslenme ile geri çevrilemez.

    Klinik değerlendirme sırasında beslenme durumu sorgulanmalıdır. Fizik muayenede ciltaltı yağ dokusu kaybı, kas azalması ve ödem olup olmadığına bakılmalıdır. Sıklıkla kullanılan ölçüt, beslenme durumunun değerlendirilmesi, kilonun sık sık ölçülmesi ve oral alımın kontrolüdür.

    Beslenme Tedavisi

    Kanserli hastalarda beslenme durumunun değerlendirilmesi her ziyarette yapılmalıdır. Beslenme bozukluğu tespit edildikten sonra beslenme desteğine başlanmalıdır. Bunun için hastanın geri dönülemez son evreye girmesi beklenmemeli ve tedavi erken dönemde planlanmalıdır.

    Değerlendirme sonrası hastanın beslenmesini bozan durumlar düzeltilmelidir. Beslenme desteği için ağız yolu tercih edilmelidir. Mide-barsak sisteminin çalışır durumda olduğu3 hastalarda beslenme ağız yoluyla yapılmalıdır. Damardan beslenme çok mecbur olmadıkça tercih edilmez. Oral beslenme destek ürünleri kullanılabilir. Özellikle aminoasit ve omega-3 yağ asitleri içeren formülasyonlar tercih edilmektedir.

    Sonuç

    Malnutrisyonun zamanında tespiti ile destek tedavilerinin gecikmeden başlanması kansere bağlı rahatsızlıkları ve ölümü önleyebilir. Kanserli hastalar ve kanserle uğraşan sağlık personelinin beslenme bozukluğu ile ilgili farkındalıklarının artırılması gereklidir.

  • Kanser alarm belirtilerin dışındaki diğer kanser belirtileri

    Memede kitle, şişlik, akıntı ve diğer değişiklikler;

    Memesinde şişlik ve/veya yumru hisseden her kadın endişelenecektir. Memede kitle, meme kanserinin en sık rastlanan belirtilerinden biri olmasına rağmen, daha göze çarpan belirtileri mevcuttur. Memenin tümü veya bir kısmında şişlik, memenin derisinde kızarıklık veya renk değişikliği, nadir görülen ancak oldukça agresif olan ve yaşam kaybı riski taşıyan inflamatuvar (iltihaplı) meme kanseri belirtileri olabilir. Ciltte tahriş, çukurcuklar, kaşıntı, pul pul bir görüntü, meme ucunda veya memenin cildinde şişlik, meme ucunda akıntı, inflamatuvar (iltihaplı)ve diğer meme kanseri türleri için uyarıcı belirtiler olarak sayılabilir.

    Bu belirtiler sadece kadınlar için değil, erkekler içinde meme kanserinde dikkat edilmesi gereken belirtilerdir. Özellikle, göğüs bölgesine radyoterapi almış olan erkeklerin dikkatli olması ve ilgili belirtilerden birine rastladığında, tıpkı kadınlar gibi vakit kaybetmeden doktora başvurması gerekir. Sevindirici olan ise, meme kanseri erken teşhis edildiğinde tamamen tedavi edilebilen bir hastalıktır.

    Kilo kaybı;

    Birçoğumuz, birkaç kilo verelim diye uğraşırız. Ancak bu kilo kaybı, isteğimizin dışında gerçekleşirse, kanserin habercisi olabilir. Amerikan Kanser Derneğine göre, ortalama 4.5-5 kg’dan fazla istem dışı kilo kaybı, birçok kanser türünün ilk habercisi olabilir. Açıklanamayan kilo kaybı mide, pankreas, akciğer ve zaman zamanda böbrek kanserlerinde sıkça rastlanan bir belirtidir. İstem dışı kilo kaybı, kişinin iştahı yerinde olmasına ve iyi beslenmesine rağmen kilo kaybı yaşamasıdır. Buna ek olarak, bazı kişilerde mide bulantısı, kusma ve halsizlik belirtileri de görülebilir.

    Ses kısıklığı;

    Ses kısıklığı, kolaylıkla soğuk algınlığı, alerji veya basit bir ses rahatsızlığı olarak değerlendirilebilir. Gastrointestinal reflüden şikayet eden kişilerde mide asiti, özofagustan yukarı çıkar ve ses kısıklığı şikayetine sebep olabilir. Bir diğer olasılık ise, sigara kullanan kişilerde devam eden kronik ses kısıklığının yaygın olmasıdır. Ancak, devam eden ses kısıklığına dikkat edilmesi gerekir. Sigara kullanan kişilerin, devam eden ses kısıklığında doktora başvurması olası gırtlak veya akciğer kanserinin daha erken teşhis edilmesine ve daha etkin bir tedaviye imkan sağlar. Ayrıca, ses kısıklığı özofajeal, mide veya tiroid kanseri belirtisi olarak da görülebilir.

    Karın şişliği;

    Karında şişlik veya genişleme, yumurtalık kanserinin erken – ve bazen tek – uyarı işareti olabilir. Türkiye’de jinekolojik kanserler arasında 7’inci sırada yer alan yumurtalık kanseri, en fazla yaşam kaybı riski taşıyan kanser türlerinden biridir. Yumurtalık kanserlerinin %80’i teşhis edilmeden önce yayılım gösterir. Ancak, iyi takip edilip erken tedavi edilirse birçok kanser türlerinde olduğu gibi hastalığın seyri olumlu ilerler.

    Sürekli devam eden karında şişlik(karında 2 hafta veya daha uzun süren şişlik) ciddiye alınmalıdır. Yumurtalık kanserinin diğer uyarıcı belirtileri; yeme güçlüğü veya hızlı tokluk hissi veya sık idrara çıkma olarak sıralanabilir.

    Karında şişlik, ülkemizde hem erkek hem de kadınlarda sık görülen yaşam kaybı riski yüksek olan kolorektal kanserin belirtisi de olabilir. Kolorektal kanserin göze çarpan uyarıcı belirtileri; dışkılama alışkanlıklarında birkaç günden uzun süren değişiklik (ishal, kabızlık v.s.) veya dışkılama hissi ancak dışkılama sonrası rahatlayamama olarak sıralanabilir.

    Tokluk hissi ve iştahsızlık;

    Az miktarda yenen bir yemek sonrası bile tokluk hissetmek yumurtalık, pankreas veya mide kanseri belirtisi olabilir. Pankreas kanseri, en zor tedavi edilen ve mümkün olan en erken evrede tespit edilmesi gereken bir kanser türüdür. Tüm dünyada 4’üncü sırada yer alan pankreas kanseri, yaşam kaybına neden olan agresif bir kanser türüdür. Hem erkek hem de kadınlarda görülen pankreas kanserinin diğer sık rastlanan belirtileri; iştah kaybı, istem dışı kilo kaybı, sarı renk gözler ve/veya cilt (sarılık) ve solgun, iri, kaygan ve yüzen dışkıdır.

    Az bir öğünden sonra bile üst karın bölgesinde tokluk hissi, mide kanserinin en sık rastlanan belirtilerinden biridir. Ne yazık ki, bu belirti çoğunlukla hastalık ilerleyene kadar fark edilmez. İstem dışı kilo kaybı, mide kanserinin genellikle yetişkinleri ve kadınlardan çok erkekleri etkileyen bir belirtidir. Yaşam kaybı riski yüksek olan mide kanseri, Türkiye’de en sık görülen beşinci kanser türüdür. Ülkemizde mide kanseri, erkeklerde 100.000’de 13 ile beşinci sırada, kadınlarda 100.000’de 7 ile yine beşinci sırada yer almaktadır.

    Sık idrara çıkma;

    Sık idrara çıkma veya sık idrara çıkma isteği olmasına rağmen idrara çıkamama, mesane kanserinin sinsi belirtilerindendir. Ülkemizde mesane kanseri erkeklerde akciğer, prostat ve kalın barsak kanserlerinden sonra en sık görülen dördüncü kanser türü olarak nitelendirilebilir. Kadınlarda ise, mesane kanseri görülme oranı daha alt sıralarda yer alsa da, ilk 10 arasına girmeyi başarmıştır. Daha çok ileri yaştaki erkekleri etkileyen bu hastalıkta, kırmızımsı sarı veya koyu kırmızı idrar olası belirtilerden biridir.

    Sık idrara çıkma isteği, yumurtalık kanserinin de göze çarpan belirtilerinden biri olabilir. Kanserin netlik kazanmayan birçok belirtisi gibi idrar problemleri de, kanser dışında idrar yolları enfeksiyonu veya erkeklerde prostat büyümesini işaret eden belirtiler olabilir.

    Tırnak çizgilenmesi;

    Ayak veya el tırnaklarınızda görülen koyu renk çizgiler, endişelenecek bir durum olduğu anlamına gelmeyebilir. Ancak, bu en fazla yaşam kaybı riski taşıyan kanser türlerinden biri olan cilt kanserinin (melanom) belirtisi olabilir ve göz ardı edilmemesi gerekir.

    Bunun yanında kronik yaralar, deri tüberkülozu, yara izleri, bazı kanserojen madde içeren kimyasallar ve risk taşıyan benler (rengi ve şekli değişik, büyük benler) cilt kanserinde etken rol oynayabilir.

    Sevgili okurlarım, yazımda anlattığım belirtilerin birçoğu ve daha onlarcası, kanser hastalığı yerine daha küçük sağlık problemlerinden kaynaklanıyor olabilir. Bundan emin olmanın en iyi yolu, sizde var olduğuna inandığınız devam eden belirtileri, doktorunuzla konuşmanızdır. Zaman zaman kısa süreli görülen karında şişlik, ses kısıklığı veya sık tuvalete çıkma isteği önemsiz olabilir. Ancak, bu dikkat çekici belirtiler birkaç haftadan fazla sürerse, doktora başvurulması yerinde bir davranış olacaktır. Üstüne basa basa her zaman belirttiğim gibi kanserde erken teşhis, hastanın hızla tedavi edilmesi ve olumlu sonuçlar alınmasına imkan sağlayacaktır.

    Kanser için uygulanan hiçbir tarama testinin %100 kesin sonuç vermediğini bilmeniz önemlidir. Örneğin; bazen tarama testleri kanser teşhisi koyarken aslında birey kanser olmayabilir ya da testler bireyin kanser olmadığını gösterirken aslında kanser varolabilir. Ancak, tüm bunlara rağmen tarama testlerinin hayat kurtardığının altını çizmek gerekir. Bu sebeple, birden çok ve farklı zamanlarda yapılan testlerle bu tür olası pozitif ya da negatif sonuçlar düzeltilebilmektedir.

    Bu bölümde, sık görülen bazı kanser türlerini inceleyerek belirtileri, erken teşhis ve tarama testleri konusunda bazı önemli bilgilere ulaşabilirsiniz. Sıklıkla görülen birçok belirti, kanserden daha hafif seyreden ve kolay tedavi edilebilen bir başka hastalığın belirtileri ile benzerlik gösterebilir. Kanserle benzer belirtiler görmeniz halinde vakit kaybetmeden uzman bir doktora başvurmanız gerekmektedir.

  • Mide balonu

    Mide Balonu Nedir?
    Mide balonu tamamen ameliyatsız, organ kaybının olmadığı, kolay uygulanabilir bir zayıflama yöntemidir. Mide içerisine endoskopik yöntemle yerleştirilen silikon yapıdaki materyal, yaklaşık 450-600 cc arasında sıvı ya da hava ile şişirilerek hem midenin hacmini azaltmakta hem de mide duvarı üzerinde basınç etkisi oluşturarak iştah ile ilgili bazı hormonların salınmasına neden olmaktadır. Bu uygulama risklerinin oldukça düşük olması, kolay uygulanabilir olması ve tekrar edilebilir olması nedeniyle çok geniş bir hasta grubunda kullanım alanı bulunmaktadır. Mide balonları hastalarda ameliyatsız olarak kilo kaybı sağlamakta ve kalıcı kilo kaybı ile yaşayacakları konforun yolunu göstermektedir. Mide balonu uygulanacak hastalar BMI (body mass index – vücut kitle indeksi) değerleri 33’ün üzerinde olan ve yandaş problemleri olmayan insanlardır. Bu hastalarımızın büyük çoğunluğu daha önce defalarca diyet programlarına katılmış, kısmen kilo kaybetmiş ya da hiç kilo verememiş kişilerden oluşmaktadır. Birçok hasta açlık hissini bastırmanın çok küçük porsiyonlar ile mümkün olamadığından yakınmaktadırlar. Mide balonunun en belirgin etkisi de zaten bu noktada ortaya çıkıyor. Hızlı tokluk hissine ulaşma ile uygulanan diyete uyum çok daha kolaylaşır. Beraberinde uygulamanızı istediğimiz egzersiz programı ile desteklendiğinde mide balonu ile çok başarılı sonuçlar alacaksınız. Bununla birlikte BMI 30’un üzerinde olan ve Diyabet, hipertansiyon gibi sağlık problemi olan hastaların kilo kontrolünün sağlanmasında da mide balonu uygulaması 1nci seçenek olmaktadır.
    Mide Balonu ile Nasıl Kilo Veririm?
    Mide balonları aralarında farklılıklar gösterse de etkilerini mide hacmini azaltarak ortaya çıkartırlar. Mide içine yerleştirilen mide balonu, hava ya da sıvı ile dolması fark etmeksizin, belli bir hacimle mide içinde yer kaplar. Mide balonları arasında bu hacim değişebilmektedir. Bazı mide balonları hacimleri ayarlanabilir olarak üretilmişlerdir. Mide zaman içinde balonun varlığına karşı uyum göstererek hacmini büyütmektedir. Bu ise mide balonun sabit hacminin mide hacminde yaptığı kısıtlamayı ortadan kaldırabilmektedir. Hacimleri ayarlanabilir mide balonlarının üretiliş amaçları bu sorunu azaltmaktır. Mide balonunun yerleşimini takiben kilo kaybının yavaşlaması başlarken bu balonların hacimlerinde ek artışlar yapılarak etkinin uzaması hedeflenir.
    Mide Balonu ile Ne Kadar Kilo Verebilirim?
    Mide balonu 6 aylık bir süre içinde size yaklaşık 20-25 kg arasında kilo kaybı sağlayabilecek ameliyatsız bir zayıflama yöntemidir. Mide balonu ile kilo vermenin en önemli şartı mutlak bir destek programı çerçevesinde bu işlemi yaptırmaktır. Tek başına mide balonu yerleştirilmesi yeterli kilo kaybını sağlamaz. Başarı ancak diyet ve egzersiz programına sadık kalarak doğru beslenme ve yaşam alışkanlıkları kazanarak olabilir. Mide balonu sizin bu yolda ki en önemli yardımcınız olacaktır. Çeşitli mide balonları ile yapılan çalışmalar, doğru programlar ile desteklendiğinde fazla kiloların % 35-45 düzeyinde azaltılabildiğini göstermektedir. Yapılan bir çalışmada mide balonu yerleştirilen 24 hastada ortalama % 46 oranında fazla kilo kaybı sağlanmıştır. (Turk J Gastroenterol. 2010 Dec;21(4):333-7. Intragastric balloon treatment of obesity must be combined with bariatric surgery: a pilot study in Turkey.Saruç M, Böler D, Karaarslan M, Baysal Ç, Rasa K, Çakmakçi M, Uras C, Tözün N.) 49 hastalık başka bir çalışmada ortalama fazla kilo kaybı yüzdesi kadın hastalarda % 35.2 erkeklerde ise % 23.4 olarak saptanmıştır. Bu hastalar içinde egzersiz ve fiziksel aktivite programına düzenli uyan hastalar incelendiğinde ise kadınlarda % 39.7 erkeklerde ise % 45.8’e varan oranlarda kilo kaybına erişildiği gösterilmiştir. (Nutr Hosp. 2009 May-Jun;24(3):282-7. Intragastric balloon and multidisciplinary team. Mazure RA, Salgado G, Villarreal P, Cobo B, Valencia A, Culebras JM.) Mide balonu ile ne kadar kilo kaybı sağlanabileceği uygulanacak destek programı ile doğrudan alakalıdır. Obezite tedavisi deneyimli bir ekip tarafından yürütüldüğünde başarı şansı belirgin olarak artmaktadır. Endokrinolog, gastroenterolog, diyetisyen, psikiyatrist ve psikolog ve egzersiz uzmanı bu ekipte birlikte çalışmaktadır. Mide balonu taktırmaya karar vermeden önce, bunun bir hayat tarzı değişikliğine başlangıç olması gerektiğini anlamalısınız. Sağlıklı bir hayata yeni bir başlangıç yapmak için bizimle bağlantıya geçin. Hasta temsilcilerimiz size en kısa sürede geri dönecek ve konsultasyon randevunuzu ayarlayacaklardır.
    Mide Balonunun Avantajları Nelerdir?
    Birçok kişi fazla kilolarından şikâyetçidir. Bunların bir kısmı morbid obezite dediğimiz ağır şişmanlık sınıfına girerler. Bu grup içinde başarısız diyet öykülerini çok duymaktayız. Bütün bu hastalar için en güvenilir ve sonuçları açısından en yüz güldürücü yöntem mideye balon yerleştirilmesidir. Mide balonu ameliyatsız bir zayıflama yöntemidir. Mide balonu sedasyon ile yapılan endoskopi ile mideye kolayca yerleştirilir. Birçok hastada günübirlik tedavi olarak ayaktan uygulanmaktadır. Modern mide balonları ile güvenle ve etkin olarak kilo verebilirsiniz. Mide balonu yaşamınızın geri kalan kısmında yapmanız gereken hayat tarzı değişiklikleri için gerçek bir yardımcıdır. Mide balonu tamamen geri dönüşümlü bir işlemdir. İstediğiniz zaman mide balonunuz midenizden çıkartılır ve her şey eskisi gibi olur. Hiçbir organ değişikliği yapmaz. Mideniz balon çıktıktan sonra eski formuna döner. Mide balonu ile elde edilen kilo kaybının korunması doğru beslenme ve egzersiz alışkanlıklarının yerleşmesi ile mümkün olmaktadır. Mide balonu bu alışkanlıkların edinilmesinde çok iyi bir motivasyon sağlamaktadır. Bütün bu uygulama kolaylığı gibi avantajlarının yanı sıra, mide balonu şişmanlık tedavisinde en ekonomik seçenek olmayı sürdürmektedir. Mide balonu belli aralıklar ile tekrarlanabilir. Bu özelliği ile kilo kaybetmeyi başaramayan hastalar için erişilebilir ve tekrarlanabilir tek seçenek olarak görülmektedir. Mide Balonu Öncesinde Değerlendirme: Mide balonu kilo vermek hasta için yardımcı bir yöntemdir. Mide balonunun başarısı ilk planda doğru hasta seçimi ile mümkündür. Mide balonu ile kilo vermek sadece balonun uygun şekilde midenize yerleştirilmesi ile sağlanamaz. Bu işlemden sonra ilk bir yıl boyunca takip programında kalmanız gerekmektedir. Balon uygulanmasından önce hastaları bir değerlendirme sürecine sokarız. Bu süreçte özellikle yemek alışkanlıkları, yeme bozuklukları ve hayat tarzı değişikliklerine uyumunuzu değerlendiririz. Bunun için psikiyatrist, dietisyen, endokrinolog ve gastroenterolog tarafından değerlendirilirsiniz. Gerekli ön hazırlıklar içinde size uygun ve kalorisi ihtiyaçlarınıza göre ayarlanmış bir ön diet programına balon takılmadan başlamanız sağlanır. Bunda sorunsuz ilerlendiği ve sizin uyum gösterdiğiniz görüldükten sonra mide balonu uygulamasına karar verilir. Takip Programı Mide balonunuz yerleştirildikten sonra ilk 6 ay boyunca çok sıkı şekilde takip programınıza uymanız istenecektir. Kişisel farklılıklar olmakla birlikte ilk ay her hafta, ikinci aydan sonra ise iki haftada bir kontrolleriniz yapılacaktır. Takipleriniz balonun çıkartıldığı 6. ayda bitmez. Sonraki altı ay boyunca da ayda bir kontrollere gelmeniz, sağlanan kilo kaybının korunması açısından önemlidir. İkinci altı aylık kontrolleriniz balonla geçen süre içinde geliştirdiğiniz yaşam değişikliklerinin alışkanlık haline getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır