Etiket: Enfeksiyon

Okullar açıldı. Özlenen arkadaşlara kavuşuldu. Şimdi servis ayarlanacak, sabah erken kalkmalar başlayacak, okulda tatil anıları paylaşılacak, bol bol oyun oynanacak; arada azıcık ders yapılacak….derken; eyvah! “Bu çocuk arada öksürmeye başladı!” “Biraz da ateşi mi var ne?”

Okulun ilk günleri ile birlikte, evlerde sık sık duymaya başladığımız ifadeler oldu. Çocukların birbirlerine bulaştırdıkları enfeksiyonlar, yeterince korunma önlemleri alamayışı, hastalıklara davet çıkardı.

Allerjik çocuklar, enfeksiyonlara diğer çocuklardan daha yatkındır. Ama her öksürük de enfeksiyon değildir. Zaten hassas olan solunum yolu, karşısına çıkan mikroplar, kirli hava, sıcak-soğuk değişimleri gibi dış etkenlerle hemen tepki vermeye başlar. En çok da öksürük ve gece hırıltıları şeklinde ortaya çıkar. Eğer ateş eşlik etmiyorsa, hemen bronşit tanısı ile antibiyotik başlamak doğru değildir. Enfeksiyonu destekleyen en önemli belirti ateştir. Öksürükle birlikte ateş varsa; büyük bir ihtimalle enfeksiyondur. Ama durun; yine hemen antibiyotik başlamıyoruz. Çünkü enfeksiyonların bir kısmı “bakteri” cinsi mikroplarla olur. Boğaz iltihabı, kulak iltihabı, zatürre gibi enfeksiyonların bir kısmı bu tür mikroplarla olur. Oysa bu geçiş mevsimlerinde daha sık gördüğümüz nezle, grip gibi hastalıklar; “virüs” denen bir grup mikropla olur. İşten enfeksiyon virüsle olmuşsa; antibiyotik işe yaramaz, verilmemelidir. “Bakteri” ile olursa, antibiyotik verilir. Ama durun!. Yine hemen antibiyotik başlayamıyoruz. Çünkü öksürüğe ve ateşe yol açan bakteri enfeksiyonu nerede?. Boğazda ise başka, bronşlarda ise başka, akciğerlerin derinliklerinde ise başka. Üstelik şiddetine göre de seçilecek antibiyotik başka, kullanma süresi başka.

Gördüğünüz gibi; “ öksürük eşittir antibiyotik” yapamıyoruz. Ateşli hastalıklarda mutlaka doktorun değerlendirmesi gerekir. Doktor da her zaman bu ayırımı sadece muayene ile yapamayabilir. Bazen gerekli tetkikleri yaparak ile karar verebilir. Ancak ondan sonra tedavi başlar. Yanlış teşhis, yanlış ilaç , yanlış doz, yanlış süre gibi hatalar, hastalıkların daha uzamasına ve istenmeyen durumlara yol açabilir. Çocuk, doktora götürmek için yarım gün okuldan kalmasın derken çok daha uzun süre okuldan kalabilir.

Peki enfeksiyon değilse?

İşte burada alerjik çocuklardan bahsediyoruz. Zaten daha önceden “ alerjik bronşit”, “astım” tanısı konmuş olan çocuklar için belirlenmiş bir tedavi planı vardır. Zaten düzenli doktor takibinde oldukları için, tedavileri belirlenmiş, öksürük başlayınca evde hemen vermeleri gerekli ilaçlar ve dozları bilinmektedir. Gecikmeden ilaçlarına başlamaları, alerjiyi kontrol altına alamadıkları taktirde hemen izleyen doktoruna götürmeleri gerekir. Bu tür hastalıklar, kronik seyirli hastalıklardır. Zaman içerisinde hastalığın belirtileri de tedavi de değişebilir. Bu nedenle zaten belli aralıklarla doktora götürüp tedavideki düzenlemeleri yapmak gerekir. Yoksa bir tedavi verip de “ al bu tedaviyi aynen yıllarca kullan” demek olmaz.

Önceden planlanan tedavi çerçevesinde öksürük kontrol altına alınmışsa, normal hayatına devam edebilir. Hemen doktora koşmak şart değildir.

Öksürük dışı şikayetlerde ne yapalım?

Burun akıntısı da en sık sorun olan durumlardandır. Genellikle virüs cinsi mikroplarla olan nezle, su gibi burun akıntısı şeklinde başlar. Çok hafif ateş olabilir, olmayabilir. Birkaç gün içinde burun akıntısı koyulaşmaya başlar. Bazen sarı, bazen yeşil renge döner. Yaklaşık 1 hafta; bilemediniz 10 gün içinde kendiliğinden geçer. Burada özellikle yapılmayacak olan şey; hemen antibiyotik başlamaktır. Burun akınca, “aman aşağı inmesin” diye hemen antibiyotik başlayan ebeveynler vardır. Bu çok yanlış; nezle kendiliğinden geçen bir hastalıktır. Tek yapılması gereken; bu iyileşene kadarki sürede çocuğu rahat ettirmektir. Burnunun tıkalı kalmaması için sık sık sümkürtmek, bunu yapamıyorsa serum fizyolojik, okyanus suyu, hatta musluk suyu ile burnu temizlemek ve tıkanmayı önlemek gerekir. Çocukta hafif bir halsizlik, kırgınlık da varsa, soğuk algınlığı ilaçlarından birisi sabah-akşam verilebilir. Ancak hastalığın uzun sürmesi, ateş eklenmesi, öksürük başlayıp şiddetlenmesi gibi doğal seyri değişirse; bu kez üzerine fırsatçı bir enfeksiyon binmiş olabilir; mutlaka doktor yardımı almak gerekir.

Allerjik çocukların önceden belirlenmiş koruyucu ilaçları varsa ve kullanmaları önerilmişse, aksatmamalarına dikkat etmek gerekir. Belki yaz aylarında, tatil sırasında ilaçları aksattınız veya vermediniz; çocukta bir sorun da olmadı. Bu rahatlık ne yazık ki okulda devam etmez. Değişen mevsim ve kalabalık ortam, alerjiyi tetikleyebilir. Bu nedenle de önerilen koruyucu ilaçları mutlaka kullanmak gerekir.

Sevgili çocuklarımıza öksürüksüz, nezlesiz, ateşsiz bir okul dönemi diler, sevgiyle yanaklarından öperim.