Bir Site

Etiket: Artrit

  • Reaktif artrit

    Reaktif artrit, son bir ay içinde veya halihazırda bir enfeksiyona tepki olarak gelişen inflamatuar (yangılı/iltihaplı) artrit şeklidir. Geçmişte, “Reiter sendromu” adı verilirdi; ancak şimdilerde “spondiloartrit” ailesinin bir üyesi olarak kabul edilmektedir.

    Kısa Notlar:

    Reaktif artrit, özellikle diz veya ayak bilekleri gibi eklemleri, topuklar, parmaklar ve beli etkileyebilir.

    Reaktif artrit, genellikle ishal ya da cinsel yolla bulaşan bir hastalıktan sonra görülür. Ancak hemen her enfeksiyona reaksiyon olarak da gelişebilir. Bazen enfeksiyona ait belirti olmadan da (asemptomatik denir) gelişebilir.

    Reaktif artrit nedir?

    Reaktif artrit, akut (ani başlayan ve 6 haftadan kısa süreli) başlangıçlı iltihabi bir artrittir. Belli bakteriyel enfeksiyonlardan sonra, ortaya çıkar. Çoğu zaman, bu bakteriler genital (Chlamydia trachomatis) veya bağırsak (Campylobacter, Salmonella, Shigella ve Yersinia) enfeksiyonudur. Klamidya, genellikle cinsel yolla geçer. Genellikle hiçbir belirtisi yoktur veya genital akıntıya neden olabilir. Bağırsaktaki enfeksiyonlar ise, ishale neden olabilir.

    Reaktif artritte, bu özelliklerin herhangi biri veya tümü olabilir:

    Sıklıkla diz ve / veya ayak bilekleri gibi belli eklemlerde ağrı ve şişlik

    Topukta şişme ve ağrı

    Ayak veya el parmaklarında şişme

    Geceleri veya sabahları artan sürekli bel ağrısı,

    Artritin bu türünün bulunduğu bazı hastalarda, gözlerde yanma ve kızarıklık olabilir. Yine diğer belirti ve bulgular içinde; avuç içi veya ayak tabanında döküntü ve idrara çıkarken yanma sayılabilir.

    Reaktif artritin nedeni nedir?

    Tam olarak nasıl ortaya çıktığı bilinmiyor. Genetik yapı ve çevresel nedenlerin yanı sıra, bazı bakteriyel enfeksiyonlara karşı vücudun savunma mekanizmasında bozulmayla birlikte artrit gelişir.

    Reaktif artrit kimlerde gelişir?

    Reaktif artrit yaşları 20 ile 50 arasındaki genç erişkinlerde daha sıktır. Erkeklerde kadınlara göre 3 kat fazladır. Reaktif artrit, her enfeksiyonla olabilse de bazı bakteriyel enfeksiyonlardan sonra gelişmesi daha fazladır. Bakteriyel diyarelerden sonra, hiç belirti vermeden veya genital akıntıyla bulgu veren klamidyal enfeksiyonlardan sonra görülür. Bazen A-grubu beta-hemolitik streptokok bakterisinin yaptığı, üst solunum yolu enfeksiyonundan sonra da reaktif artrit gelişebilir. Reaktif artritli bazı hastalar, HLA-B27 denen bir geni taşırlar. HLA-B27 testi pozitif hastalarda, sıklıkla semptomlar daha ani ve şiddetli başlar. Onlar da kronik (uzun süreli) semptomların olması daha muhtemeldir. Ancak, HLA-B27 negatif olan (bu geni taşımayan) hastalarda da reaktif artrit gelişebilir.

    İmmün yetmezliğe rağmen, HIV’le enfekte AIDS hastalarında da reaktif artrit gelişebilir.

    Reaktif artrit nasıl teşhis edilir?

    Tanı çoğunlukla enfeksiyon (halen var olan veya son bir ay içinde geçirilmiş) varlığıyla birlikte tipik kas-iskelet sistemi tutulumunun olmasına dayanır. HLA-B27 geni, Klamidya için idrar ve genital akıntı örneği alınabilir. Salmonella serolojik testi, gaitada (büyük abdest) kültürü, idrar kültürü, gibi testler yapılabilir.

    Reaktif artrit nasıl tedavi edilir?

    Tedavinin tipi, reaktif artritin evresine bağlıdır.

    Erken evre tedavi: Akut (erken evre) enflamasyonda, steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ’lar) ile tedavi edilir. Şişlik ve ağrıyı baskılamak için, naproksen, diklofenak, indometazin gibi NSAİİ’lar kullanılır. Bu ilaçlar, mutlaka mide koruyucu tedavilerle verilmelidir. Tek eklem tutulumlarında, eklem içine kortikosteroid enjeksiyonu yapılabilir.

    Geç evre tedavi: Kronik reaktif artritte, sulfasalazin veya metotreksat gibi hastalığı modifiye edici antiromatizmal ilaçlar (DMARD denir) ile tedavi gereklidir. Reaktif artrit, gastrointestinal enfeksiyonlar tarafından tetiklendiğinden sülfasalazin, daha yararlı olabilir.

    Yeni araştırmalar, klamidyaya bağlı kronik reaktif artrit hastalarında, uzun süreli antibiyotik kullanımının nüksleri azaltabileceği gösterilmiştir. Ancak bu sonuçlar, daha çok Kuzey Avrupa ülkelerinde doğrulanmıştır.

    Hatırlanması gereken noktalar

    İshal ya da genital infeksiyonun bir ayı içinde artritiniz gelişmişse, reaktif artrit olabilirsiniz.

    Reaktif artrit vakalarının çoğu, kısa sürede oluşur geçer. Bazen, kronikleşebilir.

    Reaktif artriti kontrol eden etkin tedavisi vardır.

  • Psödogut (yalancı gut)

    Eklemlerde, kalsiyum tuzu kristallerinin (kalsiyum pirofosfat olarak bilinen) birikmesine bağlı, iltihabi bulgulara neden olan bir hastalıktır. Genellikle gutla karıştırıldığı veya onu taklit eder özellikleri olduğundan; psödogut (yalancı gut) hastalığı adı verilir.

    Psödogut tedavi edilmediği takdirde, uzun vadede ciddi kronik (uzun dönem), ağrılı ve iltihabi hastalıklara yol açabilir.

    Psödogut nedir?

    Guta benzer belirtileri olan bir artrit (eklem iltihabı) türüdür. Ancak psödogutta, guttan farklı bir kristal; kalsiyum pirofosfat birikimi, inflamasyonu (iltihabı) başlatır. Psödogut, bir veya birden çok eklemde ağrılara ve şişmelere yol açabilir; bu ağrılar haftalarca hareketi engelleyebilir. Aynı zamanda osteoartrit veya romatoid artrit benzeri, daha uzun süren artritlere neden olur. Hastalık daha çok dizlerde ve el bileğinde görülür; bazen omuzlarda bileklerde ve diğer eklemlerde de görülebilir.

    Psödoguta ne yol açar?

    Psödogut, kalsiyum pirofosfatın, eklemlerde birikmesiyle oluşur. Kristal ilk kıkırdakta birikir ve bu dokuya zarar verir. Kristal aynı zamanda eklemde iltihaba; şişlik, sıcaklık ve şiddetli ağrılara neden olur. Çoğu zaman kristalin neden oluştuğu bilinmez, ancak kristaller yaş ile orantılı olarak artar. Ailedeki genetik yapı da hastalıkta önemli bir rol oynamaktadır.

    Psödogutu tetikleyen diğer faktörler şöyle sıralanabilir:

    Demir depo hastalığı

    Kandaki magnezyum düşüklüğü

    Fazla aktif paratiroid bezi

    Kanda aşırı kalsiyum

    Tiroid bezinin az çalışması

    Psödogut kimlerde görülür?

    Psödogut, 60’lı yaşlardaki kişilerin %3’ünü, 90’lı yaşlardakilerin ise neredeyse yarısını etkilemektedir. Kalsiyum fosfat kristallerinin eklem sıvısında birikmesi, beyaz kan hücrelerini bölgeye çekerek ağrılı bir atağa sebep olabilir. Akut artrit atakları eklemdeki yaralanma (çarpma gibi) sonra veya eklem ve diğer ameliyatlardan sonra gelişebilir. Bu tip ataklar belli bir nedeni olmadan da oluşabilir.

    Kalsiyum fosfat kristalleri kıkırdakta, hiç şikayeti bulunmayan yaşlı insanların eklem sıvılarında da bulunabilir. Bu kristallere sahip olan birçok insan hiçbir zaman akut gut benzeri ataklar veya kronik artrit geçirmeyebilir. Bu kristaller aynı zamanda osteoartrit, gut ve eklem enfeksiyonu gibi diğer artrit hastalarında da bulunabilir.

    Nasıl teşhis edilir?

    Tanı muayene bulguları ve medikal test sonuçlarının incelenmesiyle yapılır. Doktorunuz şişmiş ve ağrılı ekleminizden sıvı örneği (eklem sıvısı) alıp kalsiyum fosfat kristallerinin varlığını inceleyebilir. Eklemin direkt röntgen filminde, kalsiyum içeren birikimlerin kıkırdakta var olup olmadığı görülebilir. Direkt filmde bu görüntü ‘kondrokalsinozis’ olarak da adlandırılır. Doktorunuz tarafından, benzer bulgulara neden olan, gut, romotoid artrit ve eklem enfeksiyonu dışlanmalıdır.

    Nasıl tedavi edilir?

    Kristal birikimlerini çözmek için belirli bir tedavi bulunmamaktadır. Akut ataklar geçiren hastalara, doktorları steroid olmayan inflamasyon gideren ilaçları (NSAİİ; indometazin, naproksen, diklofenak gibi) verebilir. Ancak, karaciğer fonksiyonları bozuk, mide ülseri olan ve kan inceltici ilaçlar alan hastalar, genellikle NSAID kullanamamaktadır. Bu hastalar için en iyi yöntem, doktorun eklem sıvısını boşaltması ve o eklem içine kortikosteroid enjekte etmesidir. Gelecekteki atakları engellemek için düşük dozda kolşisin (genellikle gut için kullanılır) kullanılabilir.

    Daha ciddi vakalarda ise eklemi onaran veya değiştiren cerrahi yöntemler uygun görülmektedir.

  • Romatizma nedir?

    Genel bir terim olarak romatizma kemik, kas, eklem ve bunların çevresindeki destekleyici yapıların ağrısına verilen isimdir. Romatizmal hastalıklar iltihabi olan ve olmayanlar olarak sınıflandırılabilirler. İltihabi romatizmal hastalıkların pek çoğu basit bir ifadeyle bağışıklık sisteminin uygunsuz çalışması sonucu kişinin kendi dokularına zarar verecek hastalıklar oluşturması sonucu ortaya çıkar. Bağışıklık sistemimiz normalde bize zarar verebilecek mikroplar, yabancı cisimler gibi vücudumuza yabancı etkenleri yok etmek, zararsız hale getirmek suretiyle bizi koruyan bir sistemdir. İltihabi romatizmal hastalıkların da içinde bulunduğu “Otoimün Hastalıklar” denen hastalıklar grubunda bağışıklık sistemi vücuda ait bazı dokuları da tanıyamaz hale gelir ve bu dokuları yok etmek üzere harekete geçer. Romatizmal hastalıklarda zarar gören dokular genelde eklem ve çevresindeki destek dokular olmakla beraber her organ ve dokuda bu olumsuz etki görülebilir. Örneğin “Bağ Doku Hastalıkları” ve “Vaskülit (damar iltihabı)” gibi romatizmal hastalıklarda iç organlar, dokular ve damarlarda iltihabi hastalık olmasına rağmen kas-iskelet sistemine ait şikayetler hiç olmayabilir.

    Romatoloji Uzmanı Kimdir?

    Romatoloji Uzmanı iltihabi eklem hastalıkları ve diğer romatizmal hastalıların tanı ve tedavisinde uzmanlaşmış olan hekimdir. İç Hastalıkları uzmanlık eğitimi (5 yıl) sonrası romatoloji uzmanlık eğitimi (3 yıl) alan hekimler Romatoloji Uzmanı olarak görev yapmaya hak kazanırlar. Eklemlerin ve vücudun herhangi bir sistemindeki iltihabi hastalıklar, metabolik ve bazı durumlarda mekanik kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları Romatoloji Uzmanlık alanına girmektedir. Romatoloji uzmanı, iç hastalıkları uzmanı olması nedeni ile romatizma hastalarında hastalığın kendisine veya tedavilere bağlı olarak sıkça görülebilen iç organ (kalp, böbrek, akciğer, karaciğer, mide-barsaklar vb.) sorunlarını da çözme alt yapısına sahip bulunmaktadır.

    Romatoloji Uzmanının Tanı ve Tedavisini Yaptığı Hastalıklar

    Romatoid artrit

    Spondilartropatiler ve ankilozan spondilit

    Psöriyatik artrit

    Behçet hastalığı

    Bağ dokusu hastalıkları: sistemik lupus eritematozus, skleroderma, mikst bağ dokusu hastalığı, Sjögren sendromu ve dermatomiyozit, polimiyozit

    Antifosfolipid antikor sendromu

    Damar İltihapları (Vaskülitler): Poliarteritis nodoza, Takayasu arteriti, dev hücreli arterit v.b.

    Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF)

    Akut eklem romatizması

    Reaktif artritler

    Kristal artritleri (Gut, Yalancı Gut)

    İnfeksiyöz artritler

    Amiloidoz

    Metabolik ve dejeneratif hastalıklar: osteoartrit, osteoporoz, osteomalazi ve Paget hastalığı

    Diğer sistemik hastalıkların romatizmal bulguları

  • Romatoid artrit nedir?

    Romatoid artrit (RA), eklem iltihabına neden olan otoimmün, yani bağışıklık sisteminin kendi dokularını tanımayıp onlara zarar verdiği bir hastalıktır.

    Her eklem, iki kemiğin karşılıklı olarak geldiği hareketli bir yapıdır. Eklemler, yapılarına göre belli yönlerde, belli sınırlarda hareket edebilirler. Eklemleri oluşturan kemiklerin uçları kaygan, yumuşak yüzey oluşturan bir kıkırdak ile kaplıdır. Bu sayede eklemleri oluşturan kemikler birbirlerine sürtünmeden ve zarar vermeden hareket edebilirler. Eklemlerin çevresini kaplayan “sinovyum” adlı kalın bir zar vardır. Sinovyum, eklem içinde kayganlığı sağlayan ve eklem kıkırdağını besleyen az miktarda, koyu kıvamlı bir sıvı üretir (sinovyal sıvı) Sinovyum adlı yapının dış yüzünde bulunan “kapsül” adlı kalın tabaka ve “bağ-kiriş” adlı yapılar eklemi oluşturan kemiklerin doğru pozisyonda kalmasını sağlar ve birbirlerinden uzaklaşmasını engeller. Kasları kemiğe bağlayan güçlü, kablo gibi yapılar “tendonlar” da eklemin hareketini sağlar.

    Romatoid Artritte Eklemlerde Ne Olur?

    Öncelikle sinovyumda iltihabi süreç başlar. Etkilenen eklemde ağrı, hassasiyet, sıcaklık artışı ve bazı durumlarda kızarıklık olabilir. İltihabi sürece bağlı eklem sıvısında veya sinovyum zarını oluşturan hücrelerin sayı ve boyutlarında artış olursa eklemde şişlik görülür. İltihabi sürece bağlı üretilen bazı maddelerin eklem bölgesinde birikmesi sinir uçlarını uyararak ağrıya neden olabilir. Yine iltihabi sürece bağlı eklem kapsülündeki gerilme de ağrı olarak kendini gösterir.

    Sık tekrar eden eklem iltihabı ve şişmeleri ile gerilen eklem kapsülü bir süre sonra şişlik geçse bile gergin kalabilir. Bu durumda da eklemin sabit yapısı bozulur ve ekleme ait yapılar olması gerektiği gibi bir arada tutulamadığından eklemde boşalma, takılma ve eklem yapısında bozulmalar başlar.

    Kireçlenme (Osteoartrit) İle Aynı Hastalık mıdır?

    Romatoid artrit ve kireçlenme iki ayrı hastalıktır. Romatoid artritte eklem yüzeyini oluşturan yapılarda iltihabi süreç olurken, kireçlenme (osteoartrit) durumunda eklem yapılarının üzerine binen yük ve yaş etkisi ile mekanik olarak bozulması söz konusudur. Romatoid artritin ilerlemesi ile eklemde ortaya çıkan bozukluklar kireçlenmenin de bu duruma eklenmesine neden olabilse de iki hastalık birbirinden tamamen farklı oluşan, seyreden ve tedavileri tamamen farklı olan iki ayrı rahatsızlıktır.

  • Juvenil romatoid artrit hakkında

    JRA çocuklarda en sık görülen romatoid hastalıktır ve seyri çok değişkendir.

    JRA en az 6 hafta boyunca 1 veya daha fazla eklemde kalıcı artrit olarak; hastalığın başlangıç alt grubu ise hastalığın ilk 6 ayındaki klinik semptomlara göre tanımlanır.

    Bir çalışmada hastaların %17’si JRA’ya bağlı kronik üveit geliştirdiği; bu çocukların %20’sinde görme bozukluğu düzelmemiştir.

    Hastalık süresi ortalama 7,1 sene olan hastaların %60’ında günlük aktivitelerde zorluk çektiği ve yaklaşık yarısında da halen tedavi gerektiği rapor edilmiştir.

    Genel olarak 10 yıl boyunca takip edilen hastaların yaklaşık %30’unda ciddi fonksiyonel kısıtlılıklar olduğu görülmüştür.

    Bu bilgiler de JRA’nın sıklıkla ciddi, uzun süren etkileri olduğunu kanıtlamaktadır.

    Hastalığın 7 alt tipi bulunmaktadır.

    Sistemik: Ateş, romatoid döküntü, LAP, organomegali görülür. Erkeklerde sıktır. RF/ANA(-), eklem tutulumu değişkendir.

    Oligoartiküler: 5’ten az eklem tutulumu olur.

    Erken Başlayan: kızlarda sık, kronik üveit riski , ANA(+)

    Geç Başlayan: erkeklerde sık

    Poliartiküler: 5 ya da daha fazla eklem tutulumu olur.

    RF(-): Erken yaşta başlangıç, kızlarda sık

    ANA(+)

    ciddi artrit % 10-25

    RF(+): Sıklıkla 8 yaşından sonra başlangıç, kızlarda sık,erişkin romatoid artrite benzer ANA(+), RF(+)

    ciddi artrit > %50

    Entezit ilişkili artrit : 5 ya da daha fazla eklem tutulumu olur.

    Spondilit, sakroileit, asimetrik periferik artrit ve enteziti içeren erken yaşta başlayabilen bir inflamatuvar hastalıktır.

    Juvenil başlangıçlı seronegatif spondiloartropati,

    à 16 yaşından küçük çocuklarda

    à alt ekstremite (asimetrik oligoartiküler), omurga ve sakroiliak eklemleri etkileyen

    à artrit, entezit (erişkinlere göre çocuklarda daha sık), tenosinovit bulgularını içeren

    à HLA-B27 ile ilişkili sendromlardır.

    Erkeklerde kızlara göre daha yaygındır.

    Klinik belirtilere

    à periferik eklemlerin (genellikle alt ekstremite eklemleri),

    à axial eklemlerin (omurga ve sakroiliak eklemler) ve

    à ekstra-artiküler sistemlerin (örn., Üveit, sedef hastalığı ve enflamatuar barsak hastalığı) inflamasyonu aracılık eder.

    Entezit; hastalığın en belirgin özelliği olup sıklıkla aşil tendonunda görülür ve topuk ağrısı ile kendini gösterir

    Juvenil romatoid artrit alt tiplerinin görülme oranları:

    Sistemik artrit: %4-17

    Poliartrit, RF+: %2-7

    Poliartrit, RF-: %11-30

    Oligoartrit: %27-60

    Entezit ilişkili artrit: %1-11

    Psöriatik artrit: %2-11

    Diğer: %11-21

    JRA Tedavisi

    Bütün hastalar için tedavinin esas amacı kronik eklem ağrısının ve inflamatuar sürecinin azaltılmasıdır.

    Bu amaçları tamamlamak sadece kısa dönem ve uzun dönem fonksiyonları değil aynı zamanda normal büyüme ve gelişmeyi de geliştirmeye öncü olucaktır.

    Birinci basamak tedavi Non-Steroidal AntiInflamatuar ilaçları (NSAID’leri) içerir.

    Ayrıca intra-artiküler kortikosteroid iğneleri akut alevlenmede kullanılabilir.

    Fiziksel tedavi ağrının azaltılması, aynı zamanda eklem ve kas fonksiyonlarının korunmasında da önemlidir.

    JRA’sı olan hastaların kronik üveit olma riskinden dolayı dikkatli oftalmotolojik gözetim gereklidir

  • Juvenil romatoid artrit

    JRA çocuklarda en sık görülen romatoid hastalıktır ve seyri çok değişkendir.

    JRA en az 6 hafta boyunca 1 veya daha fazla eklemde kalıcı artrit olarak; hastalığın başlangıç alt grubu ise hastalığın ilk 6 ayındaki klinik semptomlara göre tanımlanır.

    Bir çalışmada hastaların %17’si JRA’ya bağlı kronik üveit geliştirdiği; bu çocukların %20’sinde görme bozukluğu düzelmemiştir.

    Hastalık süresi ortalama 7,1 sene olan hastaların %60’ında günlük aktivitelerde zorluk çektiği ve yaklaşık yarısında da halen tedavi gerektiği rapor edilmiştir.

    Genel olarak 10 yıl boyunca takip edilen hastaların yaklaşık %30’unda ciddi fonksiyonel kısıtlılıklar olduğu görülmüştür.

    Bu bilgiler de JRA’nın sıklıkla ciddi, uzun süren etkileri olduğunu kanıtlamaktadır.

    Hastalığın 7 alt tipi bulunmaktadır.

    Sistemik: Ateş, romatoid döküntü, LAP, organomegali görülür. Erkeklerde sıktır. RF/ANA(-), eklem tutulumu değişkendir.

    Oligoartiküler: 5’ten az eklem tutulumu olur.

    Erken Başlayan: kızlarda sık, kronik üveit riski , ANA(+)

    Geç Başlayan: erkeklerde sık

    Poliartiküler: 5 ya da daha fazla eklem tutulumu olur.

    RF(-): Erken yaşta başlangıç, kızlarda sık

    ANA(+)

    ciddi artrit % 10-25

    RF(+): Sıklıkla 8 yaşından sonra başlangıç, kızlarda sık,erişkin romatoid artrite benzer ANA(+), RF(+)

    ciddi artrit > %50

    Entezit ilişkili artrit : 5 ya da daha fazla eklem tutulumu olur.

    Spondilit, sakroileit, asimetrik periferik artrit ve enteziti içeren erken yaşta başlayabilen bir inflamatuvar hastalıktır.

    Juvenil başlangıçlı seronegatif spondiloartropati,

    à 16 yaşından küçük çocuklarda

    à alt ekstremite (asimetrik oligoartiküler), omurga ve sakroiliak eklemleri etkileyen

    à artrit, entezit (erişkinlere göre çocuklarda daha sık), tenosinovit bulgularını içeren

    à HLA-B27 ile ilişkili sendromlardır.

    Erkeklerde kızlara göre daha yaygındır.

    Klinik belirtilere

    à periferik eklemlerin (genellikle alt ekstremite eklemleri),

    à axial eklemlerin (omurga ve sakroiliak eklemler) ve

    à ekstra-artiküler sistemlerin (örn., Üveit, sedef hastalığı ve enflamatuar barsak hastalığı) inflamasyonu aracılık eder.

    Entezit; hastalığın en belirgin özelliği olup sıklıkla aşil tendonunda görülür ve topuk ağrısı ile kendini gösterir

    Juvenil romatoid artrit alt tiplerinin görülme oranları:

    Sistemik artrit: %4-17

    Poliartrit, RF+: %2-7

    Poliartrit, RF-: %11-30

    Oligoartrit: %27-60

    Entezit ilişkili artrit: %1-11

    Psöriatik artrit: %2-11

    Diğer: %11-21

    JRA Tedavisi

    Bütün hastalar için tedavinin esas amacı kronik eklem ağrısının ve inflamatuar sürecinin azaltılmasıdır.

    Bu amaçları tamamlamak sadece kısa dönem ve uzun dönem fonksiyonları değil aynı zamanda normal büyüme ve gelişmeyi de geliştirmeye öncü olucaktır.

    Birinci basamak tedavi Non-Steroidal AntiInflamatuar ilaçları (NSAID’leri) içerir.

    Ayrıca intra-artiküler kortikosteroid iğneleri akut alevlenmede kullanılabilir.

    Fiziksel tedavi ağrının azaltılması, aynı zamanda eklem ve kas fonksiyonlarının korunmasında da önemlidir.

    JRA’sı olan hastaların kronik üveit olma riskinden dolayı dikkatli oftalmotolojik gözetim gereklidir

  • Parvovirus b19’un hastalıklardaki rolü.

    PARVOVİRUS B19’UN HASTALIKLARDAKİ ROLÜ
    İlk kez 1975 yılında tanımlanan bu virüs her yaş grubunu etkilemekte ve farklı klinik tablolara yol açmaktadır. Parvovirus B19 enfeksiyonu özellikle çocuklarda Eritema enfeksiyozuma (5.Hastalık) neden olur.Kronik hemolitik anemisi olan hastalarda aplastik krize yol açar.Çocuk ve erişkinlerde akut artrit tablosu gelişebilmekte gebelerde ise bu enfeksiyon geçirildiği zaman düşük ve ölü doğuma neden olabilmektedir. Parvovirus enfeksiyonu geçiren çocuk veya erişkinlerde bulgular her zaman belirgin değildir.Çoğu zaman enfeksiyon belirtisiz enfeksiyon (asemptomatik) şeklinde seyreder Bu vakalarda döküntü olmayabilir ve başka bir klinik tablo ile karışabilir.Günümüzde parvovirus B19 enfeksiyonunun yol açtığı kritik tabloların tam olarak tanımlanamadığı düşünülmektedir.Bu enfeksiyon en sık okul çocuklarında görülmektedir.Erişkin yaş grubuna hastalık geçirme oranı %60’a yükselmekte yaşlılarda ise bu oran %90’a ulaşmaktadır.
    Parvovirus B19 enfeksiyonu esas olarak;
    – Solunum yolu salgıları, damlacık enfeksiyonu ile
    – Kan ve kan ürünlerinin veya bu ürünlerin deriye teması
    – Anneden bebeğe direk geçiş şeklinde bulaşmaktadır. Aile içi bulaşımda önemlidir.
    Parvovirus B19 enfeksiyonu ile ilgili klinik tablolar;
    – Eritem Enfeksiyozum (5.Hastalık)
    – Geçici aplastik kriz
    – Artrit
    – İntrauterine enfeksiyonlar
    5. HASTALIK (ERİTEMA ENFEKSİYOZUM)
    Çocuklar Parvovirus B19 enfeksiyonunu en sık olarak 5. hastalık şeklinde geçirmektedir.
    Başlangıç semptomları belirgin değildir.Kuluçka dönemi 14 gündür.Bu süre 4-21 gün arasında değişebilir.
    Ateş, boğaz ağrısı
    Baş ağrısı,Halsizlik,Kas ağrıları
    Mide,Bağırsak şikayetleri olabilir.
    Bu süreçte hastalık sıklıkla tanımlanamaz.Bu tabloyu takiben yüzde tokat atılmış surat görünümü veren döküntüler ortaya çıkar.Yüzde kırmızılık ve ağız etrafında solukluk vardır.Gövdede simetrik makulopapüler dantel görünümündeki döküntüler kollara,kalça ve uyluğa yayılır ve kaşıntılıdır. Döküntü yoğunluğu dalgalanma gösterir ve güneş ışığına maruz kalan bölgelerde belirginleşmektedir.Bazen eklem bulguları bu tabloya eşlik edebilir.
    Hastalık başlangıçta bulaşıcı olup, döküntü ve diğer belirtiler ortaya çıktıktan sonra bulaşıcılık azalmaktadır.Bu dönemde çocuklar normal okul aktivitelerine dönebilirler.
    Hastalığın tanısı klinik olarak konmaktadır.Tam serolojik olarak kolaylıkla teyit edilmektedir.
    Hastalığa özgü bir tedavi yöntemi yoktur.
    APLASTİK KRİZ
    Parvovirus B19 kemik iligindeki kırmızı kan hücrelerinin öncülerini enfekte etmektedir. Kemik iliğindeki kırmızı kan hücrelerin oluşumu enfeksiyondan dolayı geçici olarak durmaktadır ve aplastik kriz ortaya çıkmaktadır.
    Parvovirus B19’un yol açtığı aplastik kriz sağlıklı bireylerde geçici olmakta ve kendiliğinden düzelmektedir.Buna karşın kronik hemolitik anemi ve kemik iliğinde değişikliğin olduğu hastalarda ise aplastik kriz tablosu ortaya çıkmaktadır.Orak hücreli anemi,demir eksikliği anemisi ve akut kanamanın olduğu hastalarda da aynı risk söz konusudur. Bu hastalarda viral enfeksiyona ait belirtilerden sonra kan hemoglobin ve retikulosit düzeyde düşme görülmektedir.Genellikle klinik tablo bir süre sonra kendiliğinden düzelmektedir.Ciddi seyreden vakalarda ise kalp yetmezliği gelişebilmektedir.

    Bir kez aplastik kriz geçiren hastalarda aynı tablonun tekrar ortaya çıkma olasılığı yoktur.Bağışıklık sistemi bozulmuş hastalarda ise kemik iliğinin kronik Parvovirus B19 enfeksiyonu görülmektedir.Malignensi,organ transplantı ve HIV virusu taşıyan çocuk ve erişkin hastalar kronik Parvovirus B19 enfeksiyonu açısından risk grubunu oluşturmaktadır.

    ARTRİT

    Parvovirus B19 çocuklarda ve erişkinlerde artrit ve artralgi’ye neden olmaktadır.Artrit özellikle 16 ile 59 yaştaki kadınlarda görülmekte ve periferik eklemleri simetrik olarak tutmaktadır.Omuz,boyun ve lumbosakral vertebralarda tutulum az görülmektedir.

    Erişkinin aksine çocuklardaki artrit’de büyük eklemler tutulmakta ve asimetri göstermektedir.Genellikle çocuklarda artrit kendiliğinden iyileşme göstermektedir. Parvovirus B19 bağlı artrit bu vakalarında eklemlerde ciddi değişiklikler görülmez. Parvovirus B19 bağlı artritlerin ile romotoid artritle arasında bir bağlantı mevcut değildir.

    İNTRAUTERİNE ENFEKSİYONLAR

    Gebelik sırasında ortaya çıkan Parvovirus B19 enfeksiyonu fetal enfeksiyonlara, nonimmun hidrops fetalis ve düşüklere neden olabilir.

    Gebelik yaşındaki annelerin %50 ‘ si bu enfeksiyonu daha önceden geçirmiş bulunmaktadır.Özellikle okul çağında çocukları olan enfeksiyonu geçirmemiş olan gebelerde bu enfeksiyona yakalanma riski yüksek olup,oran %30 ile %50 arasında değişmektedir.
    Enfeksiyonu daha önce geçirmemiş gebelerde Parvovirus B19 enfeksiyonu çoğunlukla asemptomatik seyretmektedir ve bu durumdan dolayı geçirilen enfeksiyon kolaylıkla gözden kaçabilmektedir.Enfeksiyonu geçirmemiş anneler bu konuda uyarılmalıdır.Enfeksiyonu geçirip geçirmediğini tanımlamak için serolojik testlere başvurmak en akılcı yaklaşımdır.
    Gebelikle geçirilen Parvovirus B19 enfeksiyonu fetus’u her zaman enfekte etmez.Özellikle gebeliğin ilk yarısında bu enfeksiyon geçirildiği zaman fetal risk artmakta ve oran %2-6 arasında değişmektedir.
    Parvovirus B19’un döküntü,anemi,hepotomegali ve kardiomegali tablosu ile kendini gösteren bir konjenital enfeksiyon sendromuna yol açabilmektedir.
    Parvovirus B19 enfeksiyonun spesifik bir tedavisi yoktur.Özellikle hemolitik anemisi olan hastalar için düşünülen Parvovirus B19 aşısı virüs üretimindeki zorluklar nedeniyle başarılamamıştır.Bağışıklık sistemi bozuk olan hastalarda destekleyici olarak immunoglobunler uygulanabilir.Antiviral tedavi önerilmemektedir.

  • Proloterapi 10 soru-10 cevap

    1. Proloterapi tedavisi yaptırmam gerekir mi? Hangi ağrı durumlarında proloterapi faydalıdır?

    Kendiniz için cerrahi ya da başka bir tedavi yönteminin yardımcı olacağına inanmıyorsanız yararlı olabilir. Ciddi sağlık problemleri, antikoagülan-anti-inflamatuar-kortizon ilaçlarının kullanımı, kötü beslenme proloterapi tedavi sonuçlarını etkileyebilir.

    • Vücudun herhangi bir yerindeki yırtılmış ya da hasar görmüş ligamentler
    • Cerrahi ile giderilemeyen omurga ağrısı
    • Cerrahi ile giderilemeyen eklem ağrısı
    • Spor yaralanmaları, tüm eklem, tendon ve ligament yaralanmaları
    • Baş ağrısı
    • Boyun ve sırt ağrısı
    • Boyun veya sırt ve bel incinmesi
    • Omurga: Servikal (boyun), göğüs (üst arka) veya lomber (bel) artrit
    • Spinal disk hernisi veya dejenerasyon( bel fıtığı)
    • Spinal sinir tahrişi veya sıkışması
    • Kompresyon kırıklarında oluşan ağrı
    • Skolyoz ağrısı
    • Kötü duruşa bağlı zayıf ligamentlerin oluşturduğu ağrı
    • Sakroiliak hassasiyet, ağrı
    • Göğüs kafesi ve sternal yaralanma ve ağrı( by-pass veya göğüs cerrahisi ameliyatlarından sonra kalan ağrının tedavisi)
    • Kaburga kırıkları ağrısı
    • Eklemler veya omurga cerrahisi sonrasında devam eden ağrılar
    • Omuz artrit
    • Omuz burkulma ve rotator manşet yaralanmaları
    • Donmuş omuz
    • Kronik olarak devamlı çıkan omuzlar
    • Dirsek burkulma ve artrit
    • Tenisçi dirseği
    • Bilek burkulmaları ve artrit veya aşırı kullanımı sendromu
    • Karpal tünel sendromu
    • Artrit, burkulma ve başparmak ve parmaklar aşırı kullanımı
    • Kalça ağrısı, zorlanması
    • Kalça artrit, tendinit ve bursit
    • Uylukta devamlı ağrı
    • Pubis ağrısı( özellikle futboculardaz orlanma sonucu oluşan)
    • Diz burkulma veya zorlanması
    • Diz artrit
    • Diz çapraz bağ yaralanmaları
    • Diz medial ve lateral kollateral bağ yaralanmaları
    • Diz tendinit
    • Topuk (Aşil tendonu) yaralanmaları
    • Akut veya kronik ayak bileği burkulma veya zorlanması sonucu oluşan ağrılar
    • Morton nöroma, topuk dikeni

    2. Tedavi süresi ne kadar?

    İlk muayene 60-90 dakika arası.Enjeksiyonların süresi ise 20-30 dakika sürebilir. İlk seanstan sonraki seanslar daha kısa süreli olup kliniğimizden yaklaşık en fazla 3-4 saat içinde ayrılabilirsiniz.

    3. PROLOTERAPİ Maliyeti ne kadar?

    Tüm ödemeler SGK tarafından yapılmaktadır. Randevu almanız yeterlidir.

    4. Tedavim için kaç seans gerekir?

    Ağrı tedavisi için kliniğimize gelen bir hastaya kaç seans proloterapi’nin gerekeceğini önceden söylemek mümkün değildir.Biz muayene -laboratuar tetkikleri ve ağrının,hastalığın şiddetine göre yaklaşık kaç seans olacağını tahmini olarak söyleriz.

    5. Tedavi aralıkları ne kadar?

    Başlangıç olarak genellikle 3-4 hafta arayla tedaviye başlanmakta ardından hastadan alınan yanıta ve hastanın tedaviye uyumuna göre tedavi aralıkları 8 haftaya kadar uzatılmaktadır.

    6. Tedaviden ne kadar sonra çalışabilirim ya da spor yapabilirim?

    İlk 72 saat; sık aralıklarla enjeksiyon bölgelerine sıcak su torbası uygulanmalı, kendimizi zorlamadan günlük faaliyetlerimize devam etmeliyiz. 72 saat sonra; verilen egzersizleri istenilen sayıda yapmalıyız. Tavsiyelere uymak; hem tedavinin etkinliğini arttırır hem de iyileşmenin bir belirtisi olan ağrılı dönemin rahat geçmesini sağlar. LÜTFEN SABIRLI OLUNUZ. PROLOTERAPİ DOKTOR – HASTA UYUMUNUN EN YÜKSEK DÜZEYDE OLMASI GEREKEN BİR TEDAVİ YÖNTEMİDİR.

    7. Enjeksiyonda kullanılan ilaç nedir?

    Proloterapi için kullanılan solüsyonların hiçbirinde KORTİZON bulunmamaktadır. Lokal anestezik ile dekstrozun farklı konsantrasyonlarda karışımı bazen de Sodyum morrhuate (morinakaraciğeri yağı bir suda çözünür formu) eklenerek tedavi yapılmaktadır.

    8. Prolotherapi ile başarı oranı nedir?

    %80-90 ( SABIR – HASTA VE DOKTOR İŞBİRLİĞİ EN YÜKSEK SEVİYELERDE OLDUĞU ZAMAN )

    9. Proloterapi ile iyileşmemi %100 garanti edebilir misiniz?

    Hayır. Örneğin; kalça ya da diz protezinde bile %100 iyileşeceğiniz, ağrılarınızın tamamının geçeceği garantisi verilmez. Ancak yukarıda belirttiğim gibi hastalarımın büyük bir oranında ağrıyı oluşturan faktör tedavi gördüğü için ağrı derecesi şiddetliden hafif ya da tamamen kaybolmuş derecesine kadar iner.

    10. Randevuma gelirken neler getirmeliyim, ilk randevuda tedavi başlayacak mı?

    Daha önce yapılan tetkikler (röntgen, MR, BT, kan tetkikleri vs… ) ve daha önce gidilen doktorların epikrizleri varsa getirilir. İlk randevu fiziki muayene, tetkikleri inceleme ve eksik tetkikleri isteme şeklinde geçer. Ardından tedavi seansları planlanır