Yazar: C8H

Vertebroplasti operasyonu olgusu:

Hastam 92 yaşında. 1 ay öncesine kadar eviniçinde kendi ihtiyaçlarını görebilir iken düşme sonrası şiddetlenen sırt ağrısı başlamış. Yatakta hareketsiz kalan ve oturamayan hastaya çekilen sırt MR tetkikinde 12. sırt omurunda kırık tespit ettim. Lokal anestezi ile uyguladığım vertebroplasti sonrası ertesi sabah mobilize edilen hastamı şifa ile taburcu ettim.

Hastalarımızın yaşına bakmaksızın ve genel durumları ne kadar kötü olursa olsun, omurganın osteoporotik kırıklarında ağrıyı kesmede uygulanabilen vertebroplasti operasyonu mucizevi sonuçları ile günümüz tıbbında en etkili yöntemdir.

Omurganın yandan bakıldığında ortaya çıkan ve halk arasında “Kamburluk” denen arkaya doğru olan eğriliğinin artmış olma halidir. Aslında omurganın sırt kesimine gelen bölümünde kamburluk, yani açıklığı öne bakan bir eğrilik tüm normal insanlarda vardır. Tabii omurganın boyun kısmında ve bel kısmındaki normal çukurluklar, yani açıklığı arkaya bakan eğriliklerinin önce düzleşip, sonra tersine dönmesi ile de kamburluklar ortaya çıkabilir.

İşte kimi zaman bu eğriliğin verdiği estetik ve psikolojikrahatsızlık, kimi zaman söz konusu eğriliğin akciğeri sıkıştırmasının yol açtığı şikayetler, bazen de eğriliğe bağlı olarak ortaya çıkan ağrı ve de omurgadaki eğriliğin omurganın dinamik hareketlerini bozması nedeni ile gelişen ekstra bozukluklar nedeni ile bu hastaların kamburluklarının; tabii ki deneyimli bir cerrah tarafından yapılacak bir ameliyatla düzeltilmesi gerekebilir.

Beyin kapalı bir kemik kutu içindeki bir organ olduğu için, herhangi bir nedenle şişecek olursa; ortaya çıkan tablo kolumuz veya bacağımız şiştiğindeki gibi olmaz. Şişen beyin kendi kendini ezmeye başlar, hatta kendisine oksijen getirip yaşamasını sağlayan damarları bile kapatabilir. Tabii ki bu durum beynin oksijensiz kalmasına sebep olacağı için, tabloyu iyice kötüleştirebilir.

Modern tıbbın karşısında çaresiz kaldığı en önemli sorunlardan biri işte bu beyin ödemidir. Çağdaş donanıma sahip yoğun bakımlarda uygulanan pek çok tedaviden henüz çok etkili sonuçlar alamamaktayız. Kimi zaman kafatasının kemiklerini çıkarıp, şişen beyne yer açmaya bile çalışıyoruz. Ancak burada asıl vurgulamak istediğim nokta, söz konusu bu çağdaş yöntemlerin uygulanmasında bir an bile geç kalınmaması gerektiğidir, yani hastanızın hemen en iyi yoğun bakım ünitesine ulaşması için elinizden geleni, ve derhal yapın.

İnsanın kafasına bir darbe nasıl gelir, ya bir kavgada- ya bir trafik kazasında- ya da düşme sonucunda. Ancak nasıl olursa olsun bu çarpmanın zarar verebilmesi için çok şiddetli olması gerekir. Çünkü insanın beyni 1 santimetreden daha kalın bir kemik örtü ile, yani kafatası ile korunmaktadır. Ancak söz konusu organ çok hassas olduğu için kafa travmaları ölümcül olabilmektedir.

Acil servislere canlı olarak ulaşabilen hastalar yoğun bakımlara alınmakta; kimi zaman acil olarak, kimi zaman ise daha sonra ameliyat edilebilmekte, aylarca sürebilecek komada kalabilmekte ve çok uzun sürelerle rehabilitasyon yapılması gerekebilmektedir.

Tüm bu çabalara karşın, bu hastalar hiçbir zaman eskisi gibi olamamakta, bazen bir takım sekellerle yaşamak zorunda kalabilmekte, sara hastası olup ömür boyu ilaç içmek zorunda kalabilmekte, kimi zaman bir takım kişilik değişiklikleri gösterebilmektedirler. İşte bu nedenlerle, çağdaş korunma yöntemleri olan emniyet kemeri, hava yastığı, kask kullanımı asla ihmal edilmemelidir.

Burada kastedilen beldeki omurların diziliminin bozulması, yani adı üstünde; birinin öne veya arkaya kaymış olmasıdır. Bu hastalarda belin hareketliliği bozulduğu için bel ağrıları vardır. Söz konusu kayma çocukluktan beri süregelebileceği gibi, beldeki bir kırılmaya bağlı da olabilir. Tabii ki bu hastaların aşırı kilosu olması ve ağır işlerde çalışmaları olayın üstüne tuz biber ekecektir.

Hastanın sadece MR ile değerlendirilmesi yeterli olmaz, mutlaka ayakta iken eğilip-doğrulurken röntgenlerinin ve bilgisayarlı tomografisinin (BT) çekilmesi gerekir. Ancak maalesef bu hastalardaki tek tedavi yöntemi, doktorlar arasındaki deyimiyle “füzyon, enstrümentasyon”, halk arasındaki deyimiyle ise “Platin Ameliyatı”dır.

Boyun Kırıklıkları: Son yıllardaki gelişkin önlemlere bağlı olarak trafik kazalarında ölümler azalsa da; araçların hızlarının giderek artması ancak hava yastıklarının zorunlu hale gelmemiş olması sonucunda özellikle boyun kırıklarında bir artma ortaya çıktı. Ayrıca yaz aylarında sığ suya dalma sonucunda da benzer kırıklar oluşabilmektedir. Tabii bu kırıklarda omurilik ve sinirlerde zedelenme olması da hastanın durumunu ağırlaştırmaktadır. Bu yüzden siz siz olun, bu kırıkları tedavi eden ekipteki ortopedistlerin yanında mutlaka tecrübeli bir beyin cerrahının olmasını şart koşun.

Bu hastalar genellikle kaza yerinde ölürler. Ancak ambulans hizmetlerinin yaygınlaşması ve eğitilmiş tıbbi personel sayısındaki artma sonucunda, olay yerinde doğru müdahalede bulunulan; yani boynuna doğru bir boyunluk takılan hastalara, artık hastanelerde ameliyat yapma şansı ortaya çıkmıştır. Ancak üst boyun omurgalarındaki, yani başla boynun bileşkesindeki kırıklara; ancak çok tecrübeli ellerde cerrahi uygulanabilmektedir. Buradaki kimi ameliyatlar dünyada ilk kez benim tarafımdan yapılabilmiştir.